Opublikowano Dodaj komentarz

Wielkie zestawy. Czytanie – jak pracować z materiałem Montessori?

Wielkie zestawy. Czytanie – co zawiera nasz materiał językowy?

Tak jak wszystkie materiały Montessori do czytania, tak i nasz materiał językowy jest podzielony na trzy kolory: różowy, niebieski i zielony (zielony już niedługo w naszym sklepie!). To, co go wyróżnia od pozostałych materiałów, to podzielenie serii różowej, niebieskiej i zielonej na trzy poziomy trudności. Dla łatwego rozróżnienia zastosowaliśmy odcienie koloru różowego, niebieskiego i zielonego:

Montessori seria różowa niebieska zielona

Seria różowa

Seria różowa zawiera proste, dwusylabowe, kilkusylabowe i na końcu trzyliterowe wyrazy i zdania do nauki czytania. W klasycznym materiale Montessori i w wielu innych materiałach dzieci zaczynają czytanie od wyrazów trzyliterowych zamkniętych np.: kot, lis itp. Nasze Wielkie zestawy zaczynamy od wyrazów dwusylabowych otwartych. W języku polskim dzieciom jest łatwiej zaczynać czytanie od sylab otwartych, które są bardziej „śpiewne”. To te właśnie sylaby dziecko zaczyna jako pierwsze wypowiadać: baba, lala, dada itp.

Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie materiały z serii różowej kliknij tutaj.

Seria niebieska

Seria niebieska zawiera pierwsze trudności, np. zbitki spółgłoskowe, sylaby zamknięte:

Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie materiały z serii niebieskiej kliknij tutaj.

Seria zielona

Seria zielona to wyrazy i zdania, w których w jednej sylabie znajdują się trzyliterowe zbitki spółgłoskowe i zmiękczenia np.: Kraków, drzwi, szklanka, zielony itp. (niedługo opiszemy szczegółowo poziom zielony).

Jak z pracować z Wielkimi zestawami?

Seria różowa i niebieska posiada rozróżnienie na wyrazy fonetyczne i niefonetyczne. Na tych poziomach naukę czytania zaczynamy od wersji fonetycznej. Potem wprowadzamy pierwsze trudności danego poziomu, czyli wyrazy niefonetyczne. Seria zielona nie ma już tego podziału, ponieważ jest to końcowy etap nauki czytania i dzieci powinny już sobie poradzić z trudnościami językowymi, jakimi są wyrazy niefonetyczne. Nadal jednak mają okazję ćwiczenia czytania bardziej skomplikowanych wyrazów.

Każdy poziom Wielkich zestawów zawiera aż 10 lub 11 pomocy Montessori.

Kolejność zadań wprowadzenia materiału:  

  1. Dopasowanie wyrazów do konkretnych przedmiotów
    Dziecko przeczytane wyrazy dopasowuje do znalezionych przedmiotów w otoczeniu. To zadanie ma szczególne znaczenie w serii różowej. Można powiedzieć, że w proces czytania angażujemy całe ciało i wszystkie zmysły, a dzieci lubią być w ruchu. W wyższych poziomach od razu możemy zaczynać od zadania drugiego, chyba że dziecko ma jeszcze ochotę na pracę z figurkami albo na umieszczanie napisów na konkretnych przedmiotach, np. w domu.

  2. Dopasowanie wyrazów do obrazków
    Karty z obrazkami rozkładamy w rzędzie, a karty z wyrazami układamy w stosik. Dziecko dopasowuje przeczytany wyraz do właściwego obrazka. Układanie kart w stosik jest ważne, bo widać tylko jeden wyraz, przez co dziecku jest łatwiej się skoncentrować. Liczbę kart dostosowujemy do możliwości dziecka. Mogą to być dwie karty lub od razu sześć.
    Nauka czytania seria różowa

  3. Suwaki
    Dziecko dopasowuje karty z sylabami przesuwając je po planszy. Podpowiedzią w ułożeniu wyrazu jest obrazek. Jedna karta z sylabą jest fałszywa. To doskonały materiał do czytania sylabowego, uczący syntezy wyrazów.
    Nauka czytania seria różowa

  4. Dopasowanie wyrazów do obrazków na planszy.
    Karty z wyrazami układamy w stosik obok planszy. Dziecko czyta wyraz i dopasowuje do właściwego obrazka na planszy. Po ułożeniu widzi zarówno obrazki jak i podpisy.
    Nauka czytania seria różowa

  5. Lotto
    Karty z wyrazami układamy w stosik obok planszy. Dziecko czyta wyraz i przykrywa kartą właściwy obrazek na planszy. Po ułożeniu wszystkie obrazki są przykryte podpisami. Dziecko czyta więcej wyrazów niż w poprzednim zadaniu, musi się też dłużej skupić, aby wykonać je poprawnie.
    Nauka czytania seria różowa

  6. Tajemnicze pudełko
    Karty wkładamy do pudełka lub woreczka. Można je zgiąć na dwa lub cztery. Dziecko losuje kartę z pudełka i czyta wyraz. Rozwijanie złożonej karty lub wyciąganie jej z pudełka to zabawa wykorzystująca element zaskoczenia, tajemnicy, co dzieci bardzo lubią. Dlatego w tajemniczym pudełku umieściliśmy wyrazy trudniejsze, zagadkowe, poszerzające słownictwo.
    Nauka czytania seria niebieska

  7. Książeczka
    Z kart tworzymy książeczkę do czytania. Można użyć zszywacza lub bindownicy. Dziecko w ten sposób czyta samodzielnie swoją pierwszą książeczkę.
    Nauka czytania seria niebieska

  8. Lista
    Dziecko czyta wyrazy tak, jak listę zakupów. Trudnością w zadaniu jest skupienie wzroku na konkretnej linijce tekstu. Dziecko przygotowuje się do czytania zdań, uczy koncentracji na czytanym wyrazie, pomimo obecności innych wyrazów w zasięgu wzroku.
    Nauka czytania seria różowa

  9. Czytanie jednego zdania, jako podpisu do zdjęcia
    Dziecko ogląda obrazek i czyta podpis pod obrazkiem. To pierwsze zdania, które dziecko ma okazję czytać na danym poziomie trudności.
    Nauka czytania seria różowa

  10. Dopasowanie jednego zdania z trzech do zdjęcia
    Dziecko ogląda obrazek, czyta zdania i wybiera jedno pasujące do zdjęcia. Trudność polega nie tylko na przeczytaniu zdania, ale na czytaniu ze zrozumieniem. Dodatkowo dziecko musi zapamiętać zdania, by potem wybrać to jedno pasujące do zdjęcia.
    Nauka czytania seria różowa

  11. Rozsypanka wyrazowa. Budowanie zdania z rozsypanych wyrazów
    Do koperty wkładamy jeden pasek ze zdaniem i pasujące do niego karteczki z wyrazami. Dziecko wybiera kopertę, wyciąga rozsypane wyrazy i układa z nich zdanie. Kontrolą błędu jest zdanie na pasku schowane w kopercie. Oprócz czytania dziecko ma okazję samodzielnie budować zdanie z wyrazów. Jest to dobry sposób na ćwiczenie poprawnej, logicznej budowy zdania. Materiał ten może być wykorzystywany również przy nauce części mowy i części zdania.
    Nauka czytania seria różowa

Na koniec tego dość długiego wpisu (cóż, materiał przez nas przygotowany jest bardzo obszerny :)) chcemy podkreślić, że ważna jest kolejność jego wprowadzania. We wszystkich zestawach umieszczamy dokładną instrukcję tak, by dzieci mogły trudności stopniować, prawie niezauważalnie podnosić swoje umiejętności i dobrze się przy tym bawić.

Opublikowano Dodaj komentarz

Karty trójdzielne Montessori

karty trójdzielne

Karty trójdzielne Montessori to klasyczny materiał używany zarówno w przedszkolach, szkołach Montessori jak i w edukacji domowej. Jak cały materiał Montessori, tak i karty trójdzielne są genialne w swej prostocie. Są też bardzo efektywne w pracy z dzieckiem.

Format kart Montessori

Karty trójdzielne Montessori dla dzieci przedszkolnych powinny mieć wymiary 14 x 14 cm. Jest to optymalny format, pozwalający na dostrzeżenie wszystkich elementów, ale, co również bardzo ważne, objęcie wzrokiem całości. W szkołach dopuszczana jest różna wielkość kart, jak i kształt. Na przykład nasze karty Montessori Rośliny miododajne i miody – układanka plaster miodu, przeznaczone dla starszych dzieci, mają kształt sześciokąta i układają się we wzór plastra miodu. Takie wariacje możemy spokojnie stosować w pracy ze starszymi dziećmi. Co więcej, forma i kształt stanowią o atrakcyjności materiału Montessori.

Fotografia czy rysunek?

Wszystkie nasze karty Montessori opierają się na realistycznej, starannie wybranej fotografii. Dlaczego?  Dzieci przyjmują świat takim, jaki im pokażemy. Zamiast więc rysunku, np. zwierzęcia czy drzewa pokazujemy im najbardziej realistyczną fotografię. Niestety, często stosowanym zabiegiem w rysunkach jest upiększanie, idealizowanie, przejaskrawianie otaczającego nas świata. Również, tak lubiane, nadawanie cech ludzkich zwierzętom (np. uśmiechnięta krówka) nie znajdzie odbicia w rzeczywistości. I tego staram się unikać w naszych materiałach Montessori.

Na naszych kartach Montessori często izolujemy zdjęcia z otoczenia, tzn. przedmiot, roślina czy zwierzę jest przedstawiane na białym tle.  Nie zakłóca to odbioru obrazu zbędnymi elementami. Jest to szczególnie ważne dla najmłodszych dzieci, które mogą skoncentrować się na istocie obrazu.

Karty trójdzielne

Karty trójdzielne, jak np. Zwierzęta Afryki – karty trójdzielne, Owady – karty trójdzielne, Zwierzęta leśne – karty trójdzielneOwoce. Smak egzotyki – karty trójdzielne i wiele innych z naszego sklepu składają się z dwóch kart o identycznych obrazkach i podpisach. Praca z nimi polega na szukaniu pary obrazków, które dziecko układa jeden pod drugim. Dzieci czytające dodatkowo dopasowują podpis na kartoniku do podpisu na jednej z kart. Karty te służą do przeprowadzenia lekcji trójstopniowej Montessori, o czym będzie mowa w osobnym wpisie, bo to szerszy temat i dobrze jest się z nim oraz z etapami takiej lekcji, dokładniej zaznajomić 🙂

Kontrola błędu

O tym, jak ważna jest kontrola błędu, pisaliśmy już tutaj. Kontrola błędu w kartach trójdzielnych Montessori jest prosta i ukryta w obrazkach, które dziecko porównuje i zestawia ze sobą. Trudniejsza wersja to karty trójdzielne z różnymi obrazkami, tworzące razem parę, np. Owoce i ich przekroje – karty edukacyjnePtaki i ich jaja – karty edukacyjne, Zwierzęta i ich domy – karty edukacyjne, Co to za zwierz? część 1 – karty edukacyjne (karty prezentujące umaszczenie zwierząt) i inne z naszego sklepu. W tego typu kartach Montessori niezbędne jest umieszczenie kontroli błędu. Nasze karty mają ją przygotowaną w postaci malutkich kwadracików o różnych kolorach, które można nakleić na odwrotnej stronie kart (najlepiej przed zalaminowaniem). Jeśli nie macie ochoty na wycinanie i doklejanie możecie po prostu narysować takie same symbole czy kolorowe kropki jako kontrolę błędu.

Co jeszcze można robić z kartami trójdzielnymi?

Dla młodszych dzieci możemy przygotować tzw. materiał konkretny, np. prawdziwe owoce, które dziecko połączy z odpowiednią kartą na obrazku. Świetnie do tego nadają się np. Owoce polskie – karty trójdzielne.

Z kartami trójdzielnymi możemy pracować w terenie. Na przykład karty Drzewa i owoce – karty edukacyjne można zabrać na wycieczkę do lasu, parku i poszukać w otoczeniu naturalnym wszystkiego, co kojarzy się z danym obrazkiem: drzewa, jego owocu, liścia. Można też odwrotnie: na wycieczce zebrać z dzieckiem możliwie różnorodne okazy (opadłe liście, owoce drzew, korę) tak, by potem dziecko mogło je dopasowywać do kart.

Karty trójdzielne sprawdzą się również jako gra memo, co dzieci zazwyczaj bardzo lubią. Nasze zestawy kart Montessori, oprócz kart w formatach 14 x14 cm, praktycznie zawsze mają dołączony zestaw pomniejszonych kart, mieszczących się na jednym arkuszu A4. Wydrukowane podwójnie doskonale się sprawdzają w takich zabawach.

Wszystkie karty Montessori służą wzbogacaniu słownictwa, są więc bardzo dobrą okazją do snucia opowiadań, rozmów z dziećmi na określone kartami tematy, rozbudzania wiedzy i ciekawości dzieci. Karty Montessori są też dobrym wstępem do poszerzania wiedzy, i odsyłania po więcej do książek, do czytania dziecku lub szukania samodzielnie wiadomości przez dzieci już czytające. Świetnie do tego nadają się np. karty Zawody – karty Montessori lub Zawody i narzędzia – karty Montessori, karty historyczne dla starszych dzieci Imperium Rzymskie – karty edukacyjne czy Rodzaje galaktyk – karty naukowe okrągłe.

Karty Montessori pozwalają i nam, dorosłym, na naukę: obserwację dziecka. Pokazując karty Montessori zapraszamy dziecko do pracy, ale podążamy za nim, obserwujemy jak reaguje, kiedy jest bardziej zaciekawione, przy których tematach zatrzymuje swoją uwagę na długo. Taka obserwacja da nam więcej wiedzy o dziecku, jego aktualnych możliwościach i potrzebach.

Miłej pracy z kartami Montessori 🙂

Opublikowano Dodaj komentarz

Zabawy językowe – jak przygotować dziecko do nauki czytania?

lovemontessori karty słownictwo

Nauka czytania Montessori

Do procesu trudnej nauki czytania musimy dziecko przygotować. Jest to proces, który zaczyna się tak naprawdę od urodzenia. Od samego początku mówimy do dziecka, uczymy go interakcji słownej. Dziecko rozwija mowę w sposób naturalny, instynktowny, etapami. Ten proces rozwijania mowy i słownictwa jest bardzo ważny w późniejszej nauce czytania. Wiek przedszkolny daje ogromną zdolność do poszerzania słownictwa. To wtedy następuje intensywny rozwój mowy i jest to doskonały czas na wprowadzanie wszelkich zabaw słowotwórczych.

Słownictwo z otoczenia dziecka

Pierwszym etapem jest poszerzanie słownictwa z bezpośredniego otoczenia dziecka: domu, przedszkola, miasta, w którym mieszka itd. Najmłodsze maluchy najpierw poznają konkret. A więc pokazujemy dziecku konkretne przedmioty, czynności, wszystko co robimy, czym się otaczamy. Nazywamy je, określamy, opowiadamy o nich. Od tego konkretu dziecko będzie mogło przejść do następnego etapu – abstraktu i symboli.

Karty Montessori wzbogacające słownictwo

Drugi etap rozszerzania słownictwa to praca z pomocami Montessori, np. kartami wzbogacającymi słownictwo. Kart wzbogacających słownictwo przygotowaliśmy naprawdę sporo. Chociaż poszczególne karty służą różnym celom bezpośrednim, to cechą wspólną ich wszystkich jest poszerzanie słownictwa dziecka. Typowymi kartami Montessori wzbogacającymi słownictwo są np. Zwierzęta na wsi i ich dzieci – karty edukacyjne, Owoce polskie – karty trójdzielne, Zwierzęta leśne – karty trójdzielne, Rodzaje galaktyk – karty naukowe okrągłe oraz wiele innych. Materiały te nie tylko poszerzają słownictwo, ale również wzbogacają ogólną wiedzę o świecie.

Homonimy i antonimy – kolejny krok do wzbogacania słownictwa u dziecka

Poszerzaniu słownictwa służą wszystkie karty naukowe (tzw. karty części), pary logiczne, antonimy i homonimy. Dzieci bardzo lubią taki rodzaj zabaw językowych. Karty Montessori Homonimy część 1 – karty edukacyjne, Homonimy część 2 – karty edukacyjne uczą wieloznaczności słów i odkrywają słowa na nowo. To prawdziwa zabawa językiem polskim. Zestaw kart edukacyjnych Antonimy – karty edukacyjne pozwala dziecku poznać nowe słowa oraz powiązać je z innymi.

Rymujemy i sylabizujemy

Karty rymy, zabawy sylabowe, wysłuchiwanie nagłosu i wygłosu to jeszcze inna forma przygotowania dziecka do czytania. Takie materiały zwracają uwagę dziecka na strukturę fonologiczną słów, a także na takie aspekty mowy jak rytm, intonacja, akcent. Zabawy z rymami uświadamiają dziecku istnienie dźwięków w słowach. Rymy, część 1 – karty edukacyjne, Rymy, część 2 – karty edukacyjne.

Nauka liter

Okres przedszkolny to też doskonały czas na poznawanie liter, najlepiej na materiale konkretnym takim jak szorstkie litery, ruchomy alfabet itp. Nauka liter jest prowadzona równocześnie z rozwijaniem słownictwa. Znajomość liter jest niezbędna do nauki czytania.

Czytanie książek

Tego nie trzeba chyba specjalnie podkreślać. Czytanie książek dzieciom od najwcześniejszych lat to podstawa do poszerzania słownictwa, dostarczania wiedzy  o świecie, rozbudzania wyobraźni. Przede wszystkim to zachęta do samodzielnego sięgania po książki.

Wszystkie te zabawy słowotwórcze, gry dźwiękowe, karty Montessori dają dziecku przestrzeń i dużo czasu do przygotowania się do czytania. To proces, którego nie należy przyspieszać, ale poczekać na naturalną gotowość dziecka. Na pewno ujawni ją w odpowiednim czasie.

Opublikowano Dodaj komentarz

Błąd jest przyjacielem dziecka

karty montessori kontrola błedu

Samodzielnie wykonana praca daje największą satysfakcję! Gdy dziecko wykona pracę samo, czuje się zadowolone, rośnie jego poczucie wartości i pewności siebie.

Podstawową cechą pomocy Montessori jest wbudowana kontrola błędu. Dzięki niej dziecko może sprawdzić poprawność wykonanej samodzielnie pracy. Jeżeli gdzieś wystąpił błąd może również najpierw go zauważyć, poszukać poprawnej odpowiedzi i wreszcie odnaleźć prawidłowe działanie.

Metody kontroli błędu w pomocach dydaktycznych Montessori

Jaka może być kontrola błędu :

• sensoryczna – ukryta w samym materiale, którą można dotknąć, zobaczyć, poczuć. Na takiej kontroli oparte są wszystkie materiały z działu sensoryki, karty trójdzielne lub nasz Układ Słoneczny. Kontrolą błędu w tym wypadku jest długość karty. Dziecko układa karty od najkrótszej do najdłuższej i w ten sposób uczy się kolejności planet.karty montessori Układ słoneczny

• porównawcza  –  czyli praca według tzw. klucza. Tak zaprojektowane są np. nasze zestawy pomocy Montessori: Warstwy lasu – wielki zestaw lub Cykl życia małej i średniej gwiazdy – plansze, Cykl życia dużej gwiazdy – plansze. Karta kontrolna wskazuje poprawność wykonywanej pracy.karty montessori kontrola błędu

• osobowa – rodzic lub nauczyciel prowadzi dziecko, tak by samodzielnie doszło do rozwiązania.

My często stosujemy kontrolę błędu na odwrocie kart. Takimi samymi kolorami oznaczamy dwie karty pasujące do siebie. Dziecko, po ułożeniu materiału, samo sprawdza, czy rzeczywiście dobrze wykonało zadanie.

Dlaczego kontrola błędu jest ważna

­­Kontrola błędu w materiałach Montessori daje dziecku rzeczywiste poczucie samodzielnie wykonanej pracy. Żeby się rozwijać, dziecko nie potrzebuje dorosłego w dobrze przygotowanym otoczeniu. Nauczyciel lub rodzic nie musi być w centrum jego uwagi. Możliwość samorozwoju i uniezależnienia się od dorosłego zapewnia przemyślany pod względem kontroli błędu materiał edukacyjny.

Najważniejsze jest to, co powiedziała sama Maria Montessori: „Nie powie też dziecku „Mylisz się”; słowa wymówki uderzyłyby je bardziej od słów, których chcemy je nauczyć”. Więc dajmy dziecku prawo popełniania błędów. Dajmy mu czas na opanowanie danego materiału. Podkreślanie i zwracanie uwagi na błędy może zniechęcić dziecko do dalszych poszukiwań, do dalszej pracy.