Słowo za słowem, czyli jak rozszerzać słownictwo dziecka z kartami Montessori.

„Język to najpotężniejsze narzędzie ludzkiego rozwoju” pisała M. Montessori. Bierzemy więc nasz materiał „na języki”, by pokazać, jak poszerzy słownictwo dziecka.

Nauka mowy przebiega skokowo, z przerwami i nagłymi przyrostami zasobów słów. I kiedy jedni zastanawiają się „Kiedy zacznie mówić więcej” to inni opędzają się od pytań dziecka „A po co? A co to?”. W wieku przedszkolnym faza wrażliwa na język eksploduje, a dzieci mają wtedy ogromną zdolność do poszerzania słownictwa. Ważne jest, by na tym etapie dorośli w otoczeniu dziecka dużo z nim rozmawiali. Nie wystarczy tylko mówić, ważne jest też na tym etapie, jak mówić. Używaj poprawnego i jak najbogatszego słownictwa. Staraj się nie zdrabniać szczególnie słów i nie zastępować ich prostszymi, wymyślonymi często wyrażeniami.

To jest najlepszy czas na pracę z kartami Montessori, ale równie ważni są dorośli i inne dzieci, używający pięknego, precyzyjnego, bogatego słownictwa. Formą, która ułatwi wzbogacanie słownictwa z kartami Montessori jest lekcja trójstopniowa. Jest to prosty sposób na zapamiętywanie i uczenie dziecka nowych słów. Jak przeprowadzić lekcję trójstopniową przeczytaj tutaj.

Jak karty Montessori pomagają przyswajać nowe pojęcia, słownictwo, wiedzę

• Skojarzenia obrazowo-językowe:

  Mózg dziecka jest zdolny do tworzenia silnych skojarzeń między obrazami a słowami. Kiedy dziecko widzi obraz/zdjęcie, jego mózg łączy go ze słowem — lepiej więc zapamiętuje i rozumie słownictwo.

• Aktywacja obszarów mózgu odpowiedzialnych za wzrok i język:

  Te odpowiedzialne za widzenie pomagają dziecku rozpoznawać obrazy, a te związane z językiem są aktywowane, gdy dziecko przypisuje słowa do tych obrazów. W ten sposób większy obszar mózgu dziecka jest aktywowany do nauki.

• Integracja sensoryczna:

  Karty Montessori łatwo połączyć z konkretem, z konkretnymi przedmiotami, rzeczami (np. karty „Warzywa i owoce” z rzeczywistymi) z tym, co małe dziecko widzi, dotyka realnie, słyszy, czuje. To pomaga mu lepiej zrozumieć i pamiętać nowe słowa.

• Pamięć wizualna:

  Dzieci naturalnie używają swojej zdolności do wyobrażania sobie rzeczy. Obrazy są łatwiejsze do zapamiętania niż same słowa, więc dziecko może sobie przypomnieć obraz, co pomaga mu później używać związanych z nim słów.

• Motywacja i emocje:

  Obrazy, jak i słowa, wywołują emocje związane z obrazem, a jak jesteśmy zaangażowani emocjonalnie, to się lepiej uczymy.

• Umiejętność rozumienia kontekstu:

  Zdjęcia na kartach Montessori i tekst pomagają dziecku zrozumieć, w jaki sposób dane słowo pasuje do określonego kontekstu.

• Organizacja wiedzy:

  Karty Montessori są tematyczne, co pomaga dziecku porządkować i poznawać i wiedzę i słownictwo w konkretnym temacie. Dzieci uczą się w logiczny sposób, a to ułatwia im zrozumienie powiązań między pojęciami oraz rozwija umiejętność kategoryzacji.

Materiały Montessori rozszerzające słownictwo

Materiałów poszerzających słownictwo, wiedzę dziecka mamy mnóstwo, a to kilka propozycji dla Ciebie:

Język jest bogaty. Pokaż więc dziecku jego bogactwo, bogactwo słów, nazw. Pokaz dziecku, że wszystko ma swoją nazwę. Karty są bardzo różnorodne tematycznie, co pozwala rozwiać słownictwo w tematach bliskich dziecku, takich, którymi aktualnie się interesuje lub są bliskie otoczeniu dziecka. Karty wzbogacające słownictwo znajdziesz tutaj.

Pamiętaj, by zacząć zabawy wzbogacające słownictwo z małymi dziećmi, 2-2,5-letnimi z użyciem realnych przedmiotów. Potem możesz wprowadzić karty. Zacznij od słów „otaczających dziecko”, czyli od przedmiotów w jego najbliższym otoczeniu, stopniowo poszerzając krąg zainteresowań. Pracuj zgodnie z zasadą stopniowania trudności. Zaczynamy od pojęć o szerokim znaczeniu, powszechnie znanych, a potem przechodzimy do pojęć o coraz węższym znaczeniu.

Język jest logiczny. Daj dziecku karty rozwijające logiczne myślenie. Dziecko nauczy się nowych pojęć a Ty będziesz mieć nowe, ciekawe tematy do rozmów z dzieckiem. Pary logiczne znajdziesz tutaj.

Język jest pełen sprzeczności, przeciwieństw, a wyłapanie ich to świetna zabawa dla dziecka wzbogacająca język. „Przeciwieństwo ułatwia pracę pamięci” pisała M. Montessori. Karty Antonimy zobacz tu.

Język jest wieloznaczny. Baw się więc z dzieckiem kartami z homonimami. Niech ich samodzielnie poszuka i pozna nowe znaczenie słów. Karty Homonimy tutaj.

Język jest precyzyjny. Wszystkie karty naukowe, zwane też „kartami częściami” nauczą dziecko precyzyjnego określania pojęć i zjawisk. Ucz dziecko nowego słownictwa: dokładnego, ciekawego, bo naukowego i klarownego. Zaufaj swojemu dziecku i nie obawiaj się trudnego słownictwa. Maria Montessori pisała: „Być może sądzicie, że trzyletniemu dziecku trudno jest przyswoić terminy naukowe w tak dużych ilościach. Ale pamiętajcie, że terminy naukowe to też nazwy obiektów w otoczeniu dziecka. Dziecko złaknione nowych słów przyjmie z radością wszystkie nazwy: potoczne i naukowe”. Karty naukowe tutaj.

Język to rytm, muzyka języka. Pokaż dziecku jak się bawić w rymowanki i jak to rozwija językowo. Dołącz klamerki, by wzmocnić efekt nauki sensorycznie. Karty rymy tu.

Język pełen kategoryzacji. Poćwicz z dzieckiem podobieństwa i różnice, a czasami także siłę argumentów. Karty Co nie pasuje? pomogą nie tylko w ćwiczeniu logicznego myślenia, ale wzbogacania słownictwa i posługiwania się argumentami podczas wypowiedzi. Chcesz zobaczyć materiały kliknij tutaj.

Język skrywa zagadki. Pokaż dziecku słowa ukryte w słowach. Odkrycie rebusowych zagadek sprawia dzieciom prawdziwą frajdę. Praca z kartami kształci słuch fonematyczny. Dziecko dokonuje analizy sylabowej i fonemowej i rozszerza słownictwo. Rebusowe zagadki znajdziesz tutaj.

Język bogaty i pełen symboli, jak w przysłowiach, a te są przecież mądrością narodów. Dla dzieci czytających mamy zabawy z przysłowiami. Pokaż dziecku jak bogaty, wieloznaczny, bliski naturze i pełen symboli jest nasz język. Masz ochotę na zabawę z przysłowiami, kliknij tu.

Język dawny, język nowy. Cebrzyk, tara — dawne słowa i nowa zabawa dla Twojego dziecka. Pokaż dziecku nie tylko kawał historii, ale i dawny i nowy język. Materiał Dawniej i dziś znajdziesz tu.

„Kiedy dziecko wykazuje głód wiedzy, możecie podawać mu nazwy z dowolnej dziedziny: biologii, botaniki, geografii, fizyki czy zoologi”
M. Montessori